Άμος Οζ | Ιστορία Αγάπης και Σκότους (ΙΙI)

When Harry Met Sally… (1989)

Υπάρχουν πολλές γυναίκες που έλκονται από τυραννικούς άντρες. Σαν τις πεταλούδες από τη φωτιά. Και υπάρχουν γυναίκες που δεν έχουν ανάγκη από κάποιον ήρωα ούτε από κάποιο θυελλώδη εραστή, αλλά, πάνω απ’ όλα, από ένα φίλο. Όταν μεγαλώσεις, θυμήσου: να απομακρύνεσαι από τις γυναίκες που τους αρέσουν οι τύραννοι, και ανάμεσα σ’ εκείνες που ψάχνουν άνδρα-φίλο προσπάθησε να βρίσκεις όχι όποιες χρειάζονται ένα φίλο επειδή νιώθουν μέσα τους κενό, αλλά εκείνες που ευχαριστιούνται και να σε γεμίζουν. Και μην ξεχνάς ότι φιλία ανάμεσα σε γυναίκα και άνδρα είναι κάτι πολύτιμο και πολύ πολύ πιο σπάνιο από την αγάπη: η αγάπη στην ουσία είναι κάτι άκομψο ακόμα και χοντροκομμένο σε σύγκριση με τη φιλία. Η φιλία περιέχει μέσα της και κάποιο μέτρο τρυφερότητας και προσήλωσης, διακριτικότητας και μεγαλοψυχίας, καθώς και μιας εκλεπτυσμένης αίσθησης του μέτρου.

– Άμος Οζ, Ιστορία Αγάπης και Σκότους

Άμος Οζ | Ιστορία Αγάπης και Σκότους (ΙΙ)

… η μαμά μου είπε ότι πράγματι τα βιβλία μπορεί να αλλάξουν με την πάροδο του χρόνου, τουλάχιστον όσο οι άνθρωποι αλλάζουν με το χρόνο, η διαφορά όμως είναι ότι οι άνθρωποι, σχεδόν όλοι, τελικά θα σ’ αφήσουν μόνο σου όταν έρθει η μέρα που δεν θα αποκομίζουν πια από σένα καμιά ωφέλεια ή ευχαρίστηση ή ενδιαφέρον ή τουλάχιστον κάποιο ωραίο συναίσθημα, ενώ τα βιβλία δεν πρόκειται να σε εγκαταλείψουν ποτέ. Εσύ σίγουρα θα τα εγκαταλείπεις πού και πού, και μερικά από αυτά μάλιστα μπορεί  να τα εγκαταλείψεις για πολλά χρόνια ή και για πάντα. Αυτά όμως, τα βιβλία, ακόμα και αν τα προδώσεις, αυτά ποτέ δεν θα σου γυρίζουν την πλάτη: με απόλυτη σιωπή και σεμνότητα θα σε περιμένουν στο ράφι. Θα περιμένουν και δεκάδες χρόνια χωρίς να παραπονεθούν. Μέχρι που κάποια νύχτα, που θα χρειαστείς ξαφνικά ένα από αυτά, ακόμα και στις τρεις το πρωί, ακόμα και αν πρόκειται για βιβλίο που το παράτησες και το έσβησες από μέσα σου για πολλά χρόνια, εκείνο δεν θα σε απογοητεύσει, αλλά θα κατέβει από το ράφι και θα έρθει να σου κάνει συντροφιά οποιαδήποτε δύσκολη στιγμή. Δεν θα κάνει υπολογισμούς ούτε θα αρχίσει να σου βρίσκει δικαιολογίες και να αναρωτιέται αν το συμφέρει ή αν το αξίζεις ή αν του ταιριάζεις, αλλά θα έρθει αμέσως μόλις του το ζητήσεις. Ποτέ δεν θα σε προδώσει.

– Ιστορία Αγάπης και Σκότους, Άμος Οζ

Άμος Οζ | Ιστορία Αγάπης και Σκότους (Ι)

Audrey Hepburn

Για το λόγο αυτόν ο πατέρας μου δανείστηκε μερικές λίρες από τους γονείς του, ανέλαβε να φροντίσει μόνος το παιδί και το σπίτι, και η μητέρα μου, πράγματι ταξίδεψε μόνη να αναπαυτεί στην πανσιόν στην Άρζα. Όμως κι εκεί δεν έπαψε να διαβάζει. Αντίθετα, διάβαζε σχεδόν πρωί και βράδυ, από το πρωί ως το βράδυ: καθόταν σε μια σεζλόνγκ στο δασύλλιο των πεύκων στην πλαγιά του βουνού και διάβαζε, και τη νύχτα διάβαζε στο φωτισμένο μπαλκόνι την ώρα που οι άλλοι παραθεριστές χόρευαν ή έπαιζαν χαρτιά ή συμμετείχαν σε άλλες δραστηριότητες. Και τις νύχτες κατέβαινε στη μικρή αίθουσα δίπλα στο γραφείο και καθόταν εκεί στην άκρη του πάγκου και διάβαζε στη σιωπή τις περισσότερες ώρες της νύχτας, για να μην ταράξει την ηρεμία της συγκατοίκου της στο δωμάτιο: διάβαζε Μοπασάν και Τσέχοφ, διάβαζε Τολστόι και Γκνέσιν και Μπαλζάκ και Φλομπέρ και Ντίκενς και Σαμισό και Τόμας Μαν και Ιβασκιέβιτς και Κνουτ Χάμσουν και Κλάιστ και Μοράβια και Έρμαν Έσσε και Μοριάκ και Αγκνόν και Τουργκένιεφ και Σόμερσετ Μομ και Στέφαν Τσβάιχ και Αλμπέρτο Μοράβια, σχεδόν δεν σήκωνε τα μάτια της από τις σελίδες του βιβλίου όλες τις μέρες της ανάπαυσής της. Και όταν επέστρεψε σπίτι στην Ιερουσαλήμ έδειχνε κουρασμένη, χλομή, κάτω από τα μάτια της είχαν εμφανιστεί σκούρες σκιές, λες και όλα τα βράδια εκεί ξεσάλωνε. Όταν τη ρωτήσαμε ο μπαμπάς και εγώ να μας πει αν πέρασε καλά στην εξοχή χαμογέλασε και μας απάντησε: «Ούτε πέρασε από το μυαλό μου».

– Ιστορία Αγάπης και Σκότους, Άμος Οζ

Άμος Οζ | Ιούδας

“Τα μάτια», είπε ο Γκέρσομ Βαλντ, «ποτέ δεν θα ανοίξουν. Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι διανύουν το διάστημα της ζωής τους, από τη γέννηση ώς τον θάνατο, με τα μάτια κλειστά. Αν ανοίξουμε τα μάτια μας, έστω για μια στιγμή, μια μεγάλη και τρομερή κραυγή θα βγει από μέσα μας και θα ουρλιάζουμε χωρίς σταματημό. Κι αν δεν ουρλιάζουμε μέρα και νύχτα, είναι σημάδι ότι τα μάτια μας είναι κλειστά.”

– Ιούδας, Άμος Οζ